Եվրասիան հյուսիսից-հարավ և արևելքից-արևմուտք ամենաերկարաձգված մայրցամաքն է:

Եվրասիա մայրցամաքը միաժամանակ գտնվում է երեք կիսագնդերում, քանի որ նրա ամբողջ տարածքը հյուսիսային կիսագնդում է, իսկ Գրինվիչի միջօրեականը անցնում է Եվրասիայի արևմտյան մասով: Այսպիսով, տարածքի մեծ մասը մնում է արևելյան կիսագնդում, իսկ փոքր մասը՝ արևմտյան:  

Ընդ որում Եվրասիան միակ մայրցամաքն է, որը շրջապատված է բոլոր 4 օվկիանոսներով:

Ամենամեծ մայրցամաքը Եվրասիան է, որի մեջ մտնում են Եվրոպա և Ասիա աշխարհամասերը, նրանց միջև տարված է պայմանական սահման: 
Սա միակ մայրցամաքն է, որը ողողվում   է չորս  օվկիանոսներով,    հարավում`   Հնդկական օվկիանոսով, հյուսիսում՝ Սառուցյալ օվկիանոսով, արևմուտքում`   Ատլանտյան օվկիանոսով և արևելքում՝ Խաղաղ օվկիանոսով:

Եվրասիա մայրցամաքում կա 80-ից  ավելի պետություն, որոնցից  ամենափոքր պետությունը` Վատիկանն է, իսկ ամենամեծ պետությունը` Ռուսաստանի Դաշնությունը: Բնությունը բազմազան է. մի մասում շոգ է, և ձմեռ չի լինում, մյուսում` շատ ցուրտ: Հյուսիսում ապրում են փոկեր, բևեռային աղվես, հյուսիսային եղջերու: Ասիայում են ապրում ամենագեղեցիկ թռչունը` սիրամարգը, և հնդկական փիղը: Այստեղ թունավոր օձերի ու կապիկների տասնյակ տեսակներ կան: Այստեղ են գտնվում աշխարհի ամենաբարձր գագաթը` Ջոմոլունգման, և ամենախոր լիճը` Բայկալը:

Եվրոպա
Եվրոպան փոքր աշխարհամաս է, բայց այստեղ 40-ից ավել երկիր կա` ավելի քան 700 միլիոն բնակչությամբ: Այստեղ անապատ չկա, բայց նրա լանդշաֆտը շատ բազմազան է` բարձր լեռնաշղթաներ ու սառցապատ տունդրա, ապառաժե կղզիներ ու փարթամ արոտավայրեր:

Եվրոպայի հյուսիսում նշանավոր կղզիներն են, հրաբխային ծագման Իսլանդիան, որը լավաների հոսքի շնորհիվ պարբերաբար ընդարձակում է իր տարածքը: Այն Դանիական նեղուցով բաժանվում է Գրենլանդիայից: Ֆրանսիայից հյուսիս գտնվում են Իռլանդիա և Մեծ Բրիտանիա կղզիները, որոնց միջև տարածվում է Իռլանդական ծովը: Մեծ Բրիտանիա կղզին մայրցամաքից բաժանվում է Լա Մանշ և Պա դը Կալե նեղուցներով և ամբողջությամբ պատկանում է Մեծ Բրիտանիայի թագավորությանը, իսկ Իռլանդիա կղզու միայն հյուսիսային հատվածն է մտնում Մեծ Բրիտանիայի կազմի մեջ։

Եվրասիայի ափագիծը բավական շատ է մասնատված ամբողջ երկայնքով, քանի որ մայրցամաքը անցել է ձևավորման երկարատև և բարդ գործընթաց, իսկ հյուսիսային ափերի ձևավորման գործում մեծ է եղել նաև սառցադաշտերի ազդեցությունը:

Ասիա
Ամենամեծ աշխարհամասն է: Զբաղեցնում է ցամաքի մոտ 1/3 մասը: Այնտեղ կա 48 պետություն: Ավելի շատ մարդ է ապրում, քան որևէ այլ աշխարհամասում: Մայրցամաքը գտնվում է Հյուսիսային կիսագնդում:

Առաջադրանք

1. Ո՞ր մայրցամաքն է աշխարհում ամենաերկարաձգվածը հյուսիսից հարավ և արևելքից արևմուտք։
2. Եվրասիան ամբողջությամբ որ կիսագնդո՞ւմ է գտնվում։
3. Որո՞նք են այն չորս օվկիանոսները, որոնք ողողում են Եվրասիան։
4. Քանի՞ պետություն կա Եվրասիայում։
5. Ո՞րն է Եվրասիայի ամենափոքր և ամենամեծ պետությունը։
6. Որտե՞ղ է գտնվում աշխարհի ամենաբարձր գագաթը, և ի՞նչ անուն ունի։
7. Որտե՞ղ է գտնվում աշխարհի ամենախոր լիճը։
8. Քանի՞ պետություն կա Ասիայում։
9. Որո՞նք են Եվրոպայի հյուսիսում նշանավոր կղզիները։
10. Ի՞նչ նեղուցներով է Մեծ Բրիտանիայի կղզին բաժանվում մայրցամաքից։

1.Լուծե՛ք հավասարումը․

2(7x – 4) = 0

14x-8=0

14x=8

12-x +5= 7-18x

18x-x=12-5+7

17x=14

X=14/17

15 – 3x = 0

-3x=-15

X=5

x +2x + 3 = 7

3x=4

X=4/3

4(x – 2) = x

3x=8

X=8/3

5(x – 3) = 2x + 1

3x=16

X=16

7x – 3 + x = 4x – 9 + 5x

2. Մտապահել են մի թիվ, բազմապատկել են այն 4-ով և ստացել 52։ Մտապահված թիվը նշանակեք x-ով, կազմեք հավասարում և լուծեք այն։

X=52:4

X=13

3. Մտապահել են մի թիվ, ավելացրել են 8 և ստացել 33։ Մտապահված թիվը նշանակեք x-ով, կազմեք հավասարում և լուծեք այն։

x+8=33

X=33-8

X=25

4. Դահուկավազքի մրցումներին մասնակցում էին 53 մարզիկ։ Աղջիկները 17-ով քիչ էին տղաներից։ Քանի՞ աղջիկ և քանի՞ տղա էին մասնակցում մրցումներին։

Աղջիկ x

Տղաներ x=17

x+x+17=53

2x+17=53

5. Երկու շրջանագծերի շառավիղները 3 սմ և 6 սմ են, իսկ նրանց կետերի ամենամեծ հեռավորությունը հավասար է 20 սմ-ի։ Գտե՛ք շրջանագծերի կենտրոնների հեռավորությունը։ 

X=3

Y=6

Z+y+x=20

z=9

z=20-9

z=11

6. Երկու մեծ և երեք փոքր կայանատեղերում տեղավորվում է ընդամենը 33 մեքենա, իսկ հինգ փոքր և երկու մեծ կայանատեղերում տեղավորվում է ընդամենը 43 մեքենա։ Քանի՞ մեքենա է տեղավորվում յուրաքանչյուր կայանատեղում։

1.Հաշվեք

-(-4/7)+(-5/7)=-1/7
1/4+(-2/3)=-5/12

3/7-(-4/7)=1
-4/7+2/9=-22/63

(-1/2)x(-4/7)=2/7

(-3/5)x(-2/5)=6/25

14/5:(-2/5)=-7

-8/9:(-2/3)=4/3

2.Աճման կարգով գրե՛ք հետևյալ ռացիոնալ թվերը.

-2.1/5 , +6.4/7, -6.7/9, 0, +1.2/3, -11.4/5, +8.1/6, -16, +32.6/7
Պատ․
-16 < -11.4/5 < -6.7/9 < -2.1/5 < 0 < +1.2/3 < +6.4/7 < +8.1/6 < +32.6/7
3.Ուղղանկյունանիստի չափումներն են՝ 5 սմ, 6 սմ, 4 սմ։ Գտե՛ք նրա մակերույթի մակերեսը և ծավալը։

Լուծում 

S=2(5×6+6×4+5×4=2(30+24+20)=148

Պատ․

s=148  սմ

V=120  սմ

4.Գտե՛ք խորանարդի մակերևույթի մակերեսը և ծավալը եթե նրա կողմը 9սմ։

S=6×9=6×81=486 սմ

V=9=729 սմ

5. Որոշե՛ք ուղղանկյան մակերեսը, որի չափումներն են՝

ա) a=3.2/7սմ

     b=7.1/3սմ

S=axb=(3.2/7)x(7.1/3)=(23/7)x(22/3)=506/25

6.Լուծե՛ք հավասարումը.

9⋅(7+2x)−4x=5x−84

1) 9(7+2x)−4x = 5x−84 – 14x−5x = −84−63 – x = −49/3

3⋅(2-x)+8⋅(5+x)=40

2) 3(2−x)+8(5+x) = 40 – 5x = 40−46 – x = −6/5

                    Պատ․

X=-49/3

X=-6/5

Տրված է ABC եռանկյունը։ Նրա AB կողմը 3 սմ-ով մեծ է AC կողմից, իսկ BC կողմը 2 սմ-ով մեծ է AB-ից։ Գտե՛ք ABC եռանկյան կողմերի երկարությունները, եթե նրա պարագիծը 29 սմ է։

AC=7 սմ

AB=10 սմ

BC=12 սմ

Գոյական անուն

1. Գոյականները խմբավորի՛ր` ըստ տեսակների (միևնույն բառը կարող է մի քանի խմբում լինել):

Գյուղ, ԱՄՆ, սեր, Արաքս, գայլ, խնձոր, կարոտ, մարդ, խաղալիք, շուն,  Արմեն, հմայք, ընկեր, խաղաղություն, հեռախոս, մժղուկ, Դավիթ, գնդակ, Երևան, կատու, հրապուրանք, ընկերություն, սեղան, Արարատ, ուսուցիչ։

Հասարակ- գյուղ, սեր, գայլ, խնձոր, կարոտ, մարդ, խաղալիք, շուն, հմայք, ընկեր, խաղաղություն, հեռախոս, մժղուկ, գնդակ, կատու, հրապուրանք, ընկերություն, սեղան, ուսուցիչ

Հատուկ գոյականեր- գյուղ, գայլ, խնձոր, մարդ, խաղալիք, շուն, հեռախոս, մժղուկ, գնդակ, կատու, սեղան, ուսուցիչ

Անձ ցույց տվող գոյականեր-ԱՄՆ, Արաքս, Արմեն, Դավիթ, Երևան, Արարատ

իր ցույց տվող գոյականեր-սեր, կարոտ, խաղաղություն, հրապուրանք, ընկերություն

2․ Յուրաքանչյուր շարքի չորս բառերն ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշ ունեն, որ նույն շարքի մեկ բառը չունի:

աշխարհ                      ուրախություն              հետախույզ                սարդ

Նեղոս                          հիացմունք                     երգչուհի                    աղջիկ

աղվես                         մահճակալ                      սեր                           պարուհի

աթոռ                           խաղաղություն              ուսուցիչ                   օդաչու

աշխատանք               վայելք                              բժիշկ                       մկրատ

հատուկ հասարակ-Նեղոս 

թանձրացական- մահճակալ     

անձ և իր- սեր

շնչաոր և անշունչ գոյականեր- մկրատ

3․ Գրի՛ր․

• Հինգ հատուկ, հինգ հասարակ գոյական
• Հինգ թանձրացական, հինգ վերացական գոյական
• Հինգ անձ ցույց տվող, հինգ իր ցույց տվող գոյական
• Հինգ շնչավոր, հինգ անշունչ գոյական

4․ Թումանյանական հատվածներից դո՛ւրս գրիր գոյականները՝ նշելով նաև տեսակը։

Այնտեղ սարերն իրար են հանդիպել, իրենց արանքում մի մեծ ձոր են ստեղծել, որ կոչվում է Մութը Ձոր։ Մութը Ձորը բաժանում է հայերին ու թուրքերին իրարից։ Նրա մի կողմը թուրք սարվորն է իջնում, իր բինեն զարկում, մյուս կողմը՝ հայը։ Բայց նրանց իգիթները գիշերվա մթնով էլ անցնում այս խոր անդունդը, իրարից ոչխար են գողանում, ձի, կով կամ գոմեշ են քշում։ Նրանց հովիվները հանդերում են հասնում ու փետակռիվ են անում։

Ես իմ մանկության գարունները անց եմ կացրել մեր սարերում։ Շատ էի սիրում իմ տատոնց տունը ու միշտ այստեղ էի լինում։ Իմ քեռիներից ամենից փոքրը՝ Ահմադը, հովիվ էր։Նա ինձ տանում էր, ման էր ածում գառների մեջ, հետը հանդից հաղարջի կարմիր ճյուղեր էր բերում ինձ համար, իսկ իրիկունները հանում էր սրինգն ու ածում։

Մի գարնան իրիկուն դռանը նստած զրույց էինք անում, երբ այս դեպքը պատահեց։ Էս դեպքից հետո ես չեմ մոռանում էն գարնան իրիկունը։ Ծիծեռնակը բույն էր շինել մեր սրահի օճորքում։ Ամեն տարի աշնանը գնում էր, գարնանը ետ գալի, ու նրա բունը միշտ կպած էր մեր սրահի օճորքին։

5․ Պարզի՛ր, թե ուղղագրական ի՛նչ սկզբունքով է կազմվել բառաշարքը, և ավելացրո՛ւ նոր բառեր:

Անընթեռնելի, համընդհանուր, մեկընդմեջ, ընդունելի, անընկերասեր, մեկընդմիշտ, անընկերասեր, անընդհատ, դասընկեր, անընթաթ, մեկընդմիշտ:

6․ Կետերի փոխարեն գրի՛ր մ կամ  ն և բառարանով ստուգի՛ր:

Անպաճույճ, ամբարտակ, անփարատ, անբասիր, անբերան, ամպրոպ, համբերություն, համպատրաստից, անփառունակ, անպատեհ, անբարոյական:

7․ Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Վեր.ապես նրանք  հասան հռ.ակավոր Խաչաղ.յուրին: Առա.նոր.ը մագլցեց ժայռն ու անց.ի մոտից մի պարան կապեց, որպե.զի տղաները կառ.ելով բար.րանան քարանձավ: Քարանձավային լճակից թա.վող առվակի մեղմ խոխոջ.նն էր լսվում: Ջուրն այնքան թա.անցիկ էր, որ հատակի խի.ն ու ավազը  եր.ում էին: Արշավախմբի  .րոնումները ցն.ող  ար.ունք տվեցին: Տղաները այդ քարանձավից ոչ միա.ն նախամարդու իրեր գտան, այլ. բազմաթիվ ստորգետն.․ անձավներ, լճեր ու գետեր:

8․ Ընդգծված բառերի և բառակապակցությունների փոխարեն գրի՛ր տրված հոմանիշները:

Հայտնվի, պարզապես, գահավիժում էր, զմրուխտ, դեգերում են, վայրը, անցնելու, անընդհատ,կտրվի, կաթիլ, վառվում են, գնալ, սքանչացել էին:

Մի  անգամ Սահարայի բեդվին ցեղերի մի քանի առաջնորդներ Փարիզի մոտ մեծ ջրվեժ տեսան: Սովորական ջրվեժ էր, որ բյուրեղապակե կոթողի նման ընկնում էր ցած: Բայց բեդվինները հիացել էին: Անապատում մարդիկ քանի՜ օր են թափառում ջրհորին հասնելու համար: Քանի՜ ժամ են փորում նորից ու նորից փլչող ավազը, մինչև որ փոսի հատակին ջրիկ ցեխ երևա: Ջրի ամենափոքրիկ շիթերից անգամ հողի վրա բոցկլտում են  խոտի վառ կանաչ կայծերը: Երբ մի տեղ անձրև է գալիս, ամբողջ Սահարայից մարդիկ շտապում են տեսնելու այդ տեղը:  Բեդվինները պատրաստ են հարյուրավոր կիլոմետրեր կտրել, որպեսզի տեսնեն, թե խոտն ինչպե՞ս է աճում: Բեդվինները ուղղակի չէին կարողանում այդտեղից հեռանալ: Նրանք խնդրեցին շտապեցնող հյուրընկալին.
-Սպասենք, մինչև ջուրը վերջանա:

9․ Կետերի փոխարեն գրի՛ր փակագծում տրված բառերի հականիշները:

Փարիզում անցորդներից մեկը…. (մեղմ) անձրևի տակ ընկավ:…(չորանալ) պաշտպանվելու համար թևի տակի նկարը …. (իջեցնել) գլխի վրա ու վազեց: …. (հաստատ) աշխարհում …. (արդեն) ոչ ոք անձրևից այդպիսի (էժանագին) «անձրևանոցով» չէր …. (հարձակվել):
Տեսնելով անցորդի գլուխը պաշտպանող նկարը` դեպքի կամավոր վկան` ոստիկանը, զարմանքից … (լռել): Նա ճանաչեց Գյուստավ Կուրբեի … (աննշան) «Քնած շիկահեր կինը» կտավը: Թանգարանից հափշտակված այդ նկարի վերատպված օրինակները հենց այդ օրը … (հավաքվել) ոստիկաններին: Նկարը յոթ հարյուրից ութ հարյուր դոլար էր գնահատված: Ոստիկանը մարդուն … (առաջնորդել) մինչև նրա բնակարանը, որտեղ … (կորչել) … (նույն) ժամանակներում …. (նույն) տեղերից գողացված նկարների ամբողջ պատկերասրահ:
-Ավելի … (վատ) էր մինչև ոսկորներս …. (չորանալ),- … (ուրախություն) ասաց գողը, երբ նրան …. (բաց թողնել):

Իմ ընտանիքում կա 5-հոքի ես, մայրիկս, հայրիկս, և իմ 2-եղբայրները։ Իմ մայրիկի անունը Լիլիթ է հայրիկի Կարեն եղբայրներինս` Շանթ և Ռուբո։ Մենք ընտանիքով գնում ենք տարբեր երկրներ։ Ես և մայրիսկ շատ հաճախ գնումենք կենտրոնում ման ենք գալիս, գնում ենք Օպերա և տարբեր բանելտեր ենք դիտում։ Իմ հայրիկը աշխատում է Օպերայում տնօրեն և չափ է տալիս իմ մայրիկը լրագրող է ունի իր օֆիսը, Շանթը 18-տարեկան է աշխատում է ռեստորանում, Ռուբոն ապրում է Ամերիկայում այնտեղ համակարգչով տարբեր աշխատանքներե անում և տենց փող է աշխատում։ Ես շատ ուրախեմ որ ունեմ տենց հիասքանչ ընտանիք։ Իմ մայրիկը միշտ ինձ կօգնի և դժվար պահին իմ կողքին կլինի ես միշտ իր հետ կիսվում եմ ամեն ինչով։ Իմ կարծիքով ամեն երեխա կերազեր ունենալ իմ ընտանիքի նման հիասքանչ ընտանիք։

Ռացիոնալ թվի բացարձակ արժեքը կոորդինատային ուղղի վրա այդ թվին համապատասխանող կետի հեռավորությունն է Օ կետից։

Օրինակ՝|-3/5| =|+3/5| =3/5

րկու ռացիոնալ թվերից ավելի մեծ է այն թիվը, որը կոորդինատային ուղղի վրա գտնվում է ավելի աջ։

Այսպիսով՝

1) ցանկացած դրական ռացիոնալ թիվ մեծ է զրոյից և ցանկացած բացասական ռացիոնալ թվից.

2) երկու դրական ռացիոնալ թվերից ավելի մեծ է այն թիվը, որի բացարձակ արժեքն ավելի մեծ է.

3) երկու բացասական ռացիոնալ թվերից ավելի մեծ է այն թիվը, որի բացարձակ արժեքն ավելի փոքր է,

4) ցանկացած բացասական ռացիոնալ թիվ փոքր է զրոյից։

Օրինակ՝5.2/7 > – 6.3/11 , քանի որ 5.2/7 -ը դրական թիվ է, իսկ -6.3/11-ը՝ բացասական.

-8.6/7 > -12.4/7, քանի որ |-8.6/7|=8.6/7  |-12.4/7|=12.4/7, 8.6/7<12.4/7

1. Գտե՛ք թվի բացարձակ արժեքը.
2. |-7.1/2|=7.1/2
3. |9/5|=9/5
4. |-3.1/4 |=3.1/4
5. |-6.7/13 |=6.7/13
6. |0|=0
7. |13.2/9|=13.2/9

2. Համեմատե՛ք հետևյալ ռացիոնալ թվերը.

3.1/2  >  -4.5/9

-6.3/10  <  0

0  < 7.1/2

-4. 7/13 < – 9.1/4

-3. 2/5  >  -4.2/5

+6.3/10 <  6.7/10

3. Իրար հավասա՞ր են արդյոք կոտորակները.  

7/11 > -7/11

-5/4 = 5/(-4)

6/7  =  -6/(-7)

-3/2  >  -(-3/4)

-7/(-12) <  7/12

4.Աճման կարգով գրե՛ք հետևյալ ռացիոնալ թվերը.

-2.1/5 , +6.4/7, -6.7/9, 0, +1.2/3, -11.4/5, +8.1/6, -16, +32.6/7

-16, −11.4/5, −6.7/9, −2.1/5, 0, +1.2/3, +6.4/7, +8.1/6, +32.6/7

5.Նվազման կարգով գրե՛ք հետևյալ ռացիոնալ թվերը.

+9.6/7, -8.1/2, 0, -7.5/11,  -3, +4.1/2, -12.4/7, -16

+9.6/7, +4.1/2, .1/2, 0, -3, -7.5/11, -8.1/2,  -12.4/7, -16

6.Գրե՛ք այն բոլոր ամբողջ թվերը, որոնք կոորդինատային ուղղի վրա գտնվում են հետևյալ թվերի միջև.

-3.1/2 -3, -2, -1, 0, 1, 2, 2.1/2

0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 8.1/3

-7.2/3, -7, -6, -5, -4, -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, 4.1/9

-1.1/5, -1, 0, 1, 2, +2.2/3

-10.1/7, -10, -9, -8, -7, -6, -5, -4, -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, 4, 5, -5.7/9

7.Քառակուսու պարագիծը նրա կողմից մեծ է 96 սմ-ով։ Գտե՛ք քառակուսու մակերեսը։
Լուծում
1)96:3=32
2)32×32=1024

8.Նավակը մի նավակայանից մյուսն է հասել կես ժամում՝ ընթանալով 1200 մ/ր արագությամբ։ Վերադառնալիս նա ծախսել է 20 ր-ով ավելի։ Նավակի արագությունը վերադառնալիս որքանո՞վ է փոքր եղել։

Լուծում
1)30×1200=36000

2)30+20=50
3)36000:50=720